Głodne ciało, głodny umysł – konsekwencje zaburzeń odżywiania z perspektywy Gastroenterologa

Medycyna zmienia się, gdy zmienia się kuchnia.

Monteskiusz

Każdy z nas może wpływać na swoje zdrowie poprzez odpowiednie wybory i działania. Troska dla ciała oznacza odpowiednią ilość snu, zrównoważony wysiłek fizyczny, zwracanie uwagi na sygnały organizmu oraz właściwą rekreację.

Konsekwencje zaburzeń odżywiania.

Niedożywienie w przebiegu anoreksji odbija się niekorzystnie na niemal każdym narządzie człowieka – mówi lekarz Weronika Walęcik-Kot, zawodowo związana z Kliniką Gastroenterologii Szpitala Bródnowskiego w Warszawie –  Niektóre objawy, np. skórne są widoczne na pierwszy rzut oka. Inne powikłania rozwijają się skrycie w organizmie osoby chorej, która zazwyczaj nie jest świadoma realnego zagrożenia jakim one są. Na szczęście wiele z tych zaburzeń ulega odwróceniu po poprawie statusu odżywienia.

Oto kilka najczęściej spotykanych problemów zdrowotnych osoby cierpiącej na zaburzenia odżywiania:

ANOREKSJA

Układ nerwowy – po wielu latach choroby zaniki kory mózgu podobne do osób chorych na otępienie typu Alzheimera, depresja.

Skóra – często pojawia się meszek na skórze twarzy i ciała, sino-niebieskie przebarwienie palców rąk, ust, nosa, uszu. Skóra jest sucha, zimna, łatwo ulega uszkodzeniu a rany goją się bardzo powoli. Włosy są kruche, łamliwe, z tendencją do wypadania.

Układ pokarmowy – zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha, zaleganie pokarmu w żołądku, czasami wymioty oraz zwiększone ryzyko perforacji (czyli pęknięcia) ściany żołądka. Problemy z przełykaniem. Zaburzone funkcjonowanie wątroby i trzustki. Niekorzystne zmiany w składzie bakteryjnym jelit.

konsekwencje zaburzeń odżywniania

Układ hormonalny – zaburzenia pracy tarczycy, jajników, jąder.  Objawem jest np. zanik miesiączki.

Układ krążenia – groźne dla życia zaburzenia rytmu serca, niskie ciśnienie tętnicze, zwolniona praca serca, omdlenia.

Układ kostny – zwiększone ryzyko osteoporozy, złamań kości, próchnicy i wypadania zębów.

Inne – nieprawidłowy obraz krwi, zaburzenia poziomu jonów we krwi (sód, potas, magnez), spadki poziomu glukozy we krwi, i inne (np. ze strony płuc).

Jak widać mamy do czynienia z szeregiem problemów, które powinny być skonsultowane oraz leczone we współpracy z lekarzem. Niektóre objawy pojawiają się dosyć szybko w przebiegu choroby a inne dopiero po wielu latach jej trwania. Powrót do prawidłowego stanu odżywiania powinien zachodzić stopniowo, z uwagi na ryzyko tzw. zespołu ponownego odżywienia. Jest to stan gdy po zbyt szybkim dostarczeniu dużej ilości pokarmu w organizmie osoby chorej dochodzi do zaburzeń równowagi ważnych jonów we krwi, pogorszenia pracy wątroby, czasami pojawiają się obrzęki wskutek przesunięć wody w organizmie. Aby temu zapobiec należy kontrolować i wyrównywać poszczególne parametry  jonowe oraz funkcje narządów (wątroby, nerek) podczas zwłaszcza pierwszych kilku dni ponownego odżywiania pacjenta.

BULIMIA

W przypadku bulimii w wyglądzie pacjenta często zwraca uwagę obrzęk ślinianek oraz ubytki szkliwa zębów, które jest uszkadzane przez kwas solny z żołądka. Natomiast  groźniejsze powikłania dotyczą przełyku – który w wyniku kontaktu z kwaśną treścią żołądka oraz gwałtownych skurczów podczas wymiotów może ulec uszkodzeniu – powstają nadżerki, a czasami dochodzi do krwawienia lub nawet jego pęknięcia. Podczas napadu bulimicznego żołądek dzięki swojej elastycznej budowie potrafi rozciągnąć się do bardzo dużych wymiarów i pomieścić niebagatelne ilości jedzenia, jednak czasami ta granica może zostać przekroczona i doprowadzić do pęknięcia jego ściany. Opisane wyżej powikłania bulimii stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.

Jak widać anoreksja i bulimia, które często ze sobą współistnieją zwiększają istotnie ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych. By nie dopuścić do powikłań choroby warto odpowiednio wcześnie zadbać o somatykę, a zwłaszcza odpowiednie posiłki.

Autorem artykułu jest lekarz Weronika Walęcik-Kot